Deri (Cilt) Kanseri Tedavisi: Erken Teşhis ve Modern Tedavi Yaklaşımları

Deri kanseri tedavisi, ciltteki anormal, kontrolsüz hücre büyümesi olan kanserli dokuların çıkarılması ve hastalığın kontrol altına alınması için uygulanan tıbbi ve cerrahi yöntemler bütününü ifade eder. Dünya genelinde en sık görülen kanser türü olan cilt kanserleri, erken evrede teşhis edildiğinde tedavi edilebilirlik oranı oldukça yüksek hastalıklardır. Bu makale, en yaygın üç deri kanseri türünün (Bazal Hücreli Karsinom, Skuamöz Hücreli Karsinom, Melanom) güncel deri kanseri tedavisi seçeneklerini kapsamlı bir şekilde ele almayı amaçlamaktadır.

Deri Kanseri Türleri ve Öncelikleri

Tedavi planı, kanserin türüne, evresine, yerine, hastanın yaşına ve genel sağlık durumuna göre belirlenir. Temel yaklaşım cerrahidir, ancak erken veya yüzeysel lezyonlarda cerrahi olmayan seçenekler de mevcuttur.

  1. Bazal Hücreli Karsinom (BCC): En yaygın ve en az agresif türdür. Çok nadiren yayılır. Tedavide amaç, tümörün tamamen çıkarılması ve nüksün önlenmesidir.
  2. Skuamöz Hücreli Karsinom (SCC): BCC’den daha agresiftir ve yayılma potansiyeli taşır. Erken teşhis ve tedavi çok önemlidir.
  3. Melanom: En az yaygın ancak en tehlikeli türüdür. Erken evrede yakalanmazsa hızla lenf bezlerine ve uzak organlara yayılabilir. Tedavisi daha kapsamlı ve agresif olabilir.

Deri Kanseri Tedavi Yöntemleri

A. Cerrahi Tedaviler (En Yaygın ve Etkili Yöntemler)

  1. Cerrahi Eksizyon: Standart yöntemdir. Kanserli doku, çevresinden bir miktar sağlam doku (cerrahi sınır) ile birlikte çıkarılır. Çıkarılan doku patolojide sınırların temiz olup olmadığını kontrol etmek için incelenir.
  2. Mohs Mikrografik Cerrahi: Özellikle yüz, burun, göz çevresi gibi kritik bölgelerdeki, büyük, nüks etmiş veya sınırları belirsiz BCC ve SCC‘ler için altın standarttır. Tümör, katman katman çıkarılır ve her katman anında mikroskop altında incelenir. Kanser hücreleri tamamen temizlenene kadar işleme devam edilir. Bu, en yüksek tedavi oranı (%99’a varan) ile birlikte mümkün olan en az sağlam doku kaybını sağlar.
  3. Küretaj ve Elektrodesikasyon: Küçük, yüzeysel, düşük riskli BCC ve SCC‘ler için uygun bir seçenektir. Tümör kazınır ve ardından kanamayı durdurmak ve kalan hücreleri yok etmek için elektrik akımı uygulanır.
  4. Lenf Nodu Diseksiyonu: Melanom ve ileri evre SCC‘de, kanserin lenf bezlerine yayılıp yayılmadığını kontrol etmek veya yayılım varsa temizlemek için uygulanır.

B. Cerrahi Olmayan (Topikal ve Lokal) Tedaviler

  1. Topikal Kemoterapi: 5-florourasil (5-FU) veya imikimod kremleri, çok yüzeysel BCC ve aktinik keratoz (kanser öncüsü lezyon) için kullanılabilir.
  2. Fotodinamik Tedavi (PDT): Özel bir ilacın sürülmesi ve belirli bir ışık kaynağı ile aktivasyonu sonucu kanser hücrelerinin yok edilmesi işlemidir. Yüzeysel kanserler ve prekanseröz lezyonlarda etkilidir.
  3. Radyoterapi (Işın Tedavisi): Cerrahi için uygun olmayan yaşlı hastalarda veya cerrahi sonrası ek tedavi olarak kullanılabilir. Kanser hücrelerini yok etmek için yüksek enerjili ışınlar kullanılır.

C. İleri Evre ve Metastatik Kanser Tedavileri (Özellikle Melanom için)

Melanom vücuda yayıldığında (metastaz yaptığında), sistemik tedaviler devreye girer:

  1. İmmünoterapi: Vücudun kendi bağışıklık sistemini, kanser hücrelerini tanıyıp saldırması için “eğiten” ilaçlardır (Örn: Anti-PD-1/PD-L1, Anti-CTLA-4 ilaçları). Melanom tedavisinde çığır açmıştır.
  2. Hedefe Yönelik Tedaviler: Kanser hücrelerindeki spesifik genetik mutasyonları (BRAF, c-KIT gibi) hedef alan akıllı ilaçlardır. Bu mutasyonu taşıyan hastalarda oldukça etkilidir.
  3. Kemoterapi: Günümüzde melanomda immünoterapi ve hedefe yönelik tedavilere göre daha az tercih edilmektedir.
  4. Radyoterapi: Beyin metastazları gibi belirli bölgelere yönelik uygulanabilir.

Konu hakkında genel bilgi edinmek için Wikipedia’nın ilgili sayfalarını inceleyebilirsiniz:
Bazal Hücreli Karsinom,
Skuamöz Hücreli Karsinom,
Melanom

Tedavi Sonrası Takip ve Korunma

Deri kanseri tedavisi sonrası düzenli takip çok önemlidir. Nüks veya yeni bir cilt kanseri gelişimi açısından hastalar genellikle ilk yıllarda 3-6 ayda bir, daha sonra yılda bir kontrol edilir.

Korunma en etkili tedbirdir:

  • Güneşten Korunma: SPF 30+ geniş spektrumlu güneş kremi, gölgede kalma, koruyucu giysi ve şapka kullanımı.
  • Solaryumdan Kaçınma.
  • Düzenli Kendi Kendine Cilt Muayenesi: ABCDE kuralını (Asimetri, Sınır düzensizliği, Renk değişikliği, Çap, Değişim/Evolüsyon) uygulayın.
  • Profesyonel Dermatolojik Muayene: Özellikle yüksek riskli bireyler yılda bir kez cilt muayenesi olmalıdır.

Sonuç

Deri kanseri tedavisi, günümüzde oldukça gelişmiş ve kişiselleştirilmiş seçeneklere sahiptir. Erken evredeki kanserlerde cerrahi tedavilerle neredeyse yüksek oranda başarı sağlanabilmektedir. En önemli adımlar; korunmak, erken teşhis için şüpheli lezyonları fark etmek ve zaman kaybetmeden bir dermatolog veya plastik cerraha başvurmaktır. Tedavi kararı, dermatolog, plastik cerrah, onkolog ve patologdan oluşan multidisipliner bir ekip tarafından verilmelidir.

Op. Dr. Raşid Toksöz Kliniği İletişim Bilgileri:
Telefon: +90 542 158 59 60
Adres: Kızılırmak Mah. 1443. Cd. 1071 Usta Plaza, 25B/130, Çankaya/Ankara
E-posta: drrasidtoksoz@gmail.com

Bu makale, tıbbi bilgilendirme amaçlı hazırlanmış olup, reklam veya teşhis/tedavi amaçlı değildir. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.